تحرکات جریان موسوم به «دولت اسلامی» (داعش) در افغانستان موضوع تازهای نیست. در ماههای گذشته نه تنها سرویسهای اطلاعاتی غرب، بلکه همچنین شماری از «کارشناسان منطقه» و برخی از سیاستمداران بارها نسبت به خطر گسترش نفوذ داعش در افغانستان هشدار دادهاند. گزارشهای گوناگونی در رسانهها نیز حاکی از آن است که داعش در افغانستان و نیز کل آسیای میانه حضور فعالی دارد و نیروهای این جریان مشغول یارگیری در میان اسلامگرایان افراطی در کشورهای یاد شده و بویژه در میان نیروهای طالبان در افغانستان هستند.
رسانهها از قول شاهدان عینی از حضور نیروهای داعش در مناطق گوناگون افغانستان خبر میدهند. مردم این مناطق بارها مردان مسلح سیاهپوشی را دیدهاند که به زبانهای غیرمحلی صحبت میکردهاند و به جنگافزارهای سنگین و خودروهای مدرن و موتورسیکلتهای تندرو مجهز بودهاند. البته به گفتهی شاهدان عینی این افراد فعلا با مردم عادی کاری ندارند و به نظر میرسد هدف آنان بیشتر جذب نیرو و اقدامات تدارکاتی برای آینده است. با این همه مردمی که با این افراد روبرو شدهاند به شدت نگراناند که ممکن است افغانستان بزودی صحنهی فعالیتهای مرگبار دیگر گروههای جهادی شود.
عراقیزه کردن افغانستان؟
موضوع کشتهشدن شخصی به نام ملاعبدالرئوف که از فرماندهان طالبان در افغانستان بوده و به داعش پیوسته بود، تنها نمونهی کوچکی برای فعالیتهای داعش در افغانستان است. او که اخیرا در حملهی یک هواپیمای بیسرنشین آمریکایی در ولایت هلمند افغانستان کشته شد، در جنوب غربی این کشور به جذب نیرو برای داعش مشغول بوده است.
نمونهی دیگر، عملیات انتحاری اخیر در جلالآباد بود که به مرگ دهها غیرنظامی و زخمیشدن صدها تن انجامید. برای نخستین بار نیروهای طالبان مسئولیت این عملیات را برعهده نگرفتند و حتی آن را به عنوان «اقدامی شیطانی» محکوم کردند. در پی آن، داعش اعلام کرد که مسئول این انفجار انتحاری بوده است.
به این رویدادها باید هشدار ولادیمیر پوتین درباره نفوذ داعش در افغانستان را نیز افزود. حامد کرزی رئیسجمهوری پیشین افغانستان نیز برای اینکه از قافله عقب نیفتد و به خود روسیه هم هشداری داده باشد، خاطرنشان ساخت که نفوذ داعش در افغانستان میتواند حتی ثبات روسیه و چین را تهدید کند. برخی مقامات و رسانههای جمهوری اسلامی نیز اخیرا سازهای خود را با این ارکستر هماهنگ کرده و دربارهی خطر گسترش نفوذ داعش در افغانستان و پاکستان هشدار میدهند.
روال رویدادها به گونهای است که سرانجام جان مککین، سناتور پرنفوذ آمریکایی در یک کنفرانس امنیتی در سنگاپور صریحا هشدار داد، چنانچه نیروهای آمریکایی به طور کامل از افغانستان خارج شوند، داعش موفق خواهد شد این کشور را به یک «عراق دیگر» تبدیل کند. اینکه مککین با چنین سخنانی، تمایل محافظهکاران آمریکایی برای حضور نظامی فعالتر آمریکا در افغانستان را بازمیتاباند البته روشن است، ولی در اصل ماجرا تغییری نمیدهد. گفتنی است که هنوز حدود ده هزار نیروی نظامی آمریکا و حدود سه هزار نیروی نظامی از دیگر کشورهای غربی در افغانستان مستقرند.
