بار دیگر «دژاووی» انتخابات!

 «دژاوو» واژه‌ای است فرانسوی که آن را در فارسی «پیش‌دیده» و نیز «آشناپنداری» ترجمه کرده‌اند. «دژاوو» پدیده‌ای شگفت‌انگیز است. تقریبا همه‌ی انسان‌ها آن را تجربه کرده‌اند. «دژاوو» هنگامی به آدمی دست می‌دهد که در وضعیتی معین ناگهان دچار این حس غریب می‌شود که پیش‌تر عین آن وضعیت را تجربه کرده است. ناگهان همه‌ی صحنه‌هایی که او در یک لحظه می‌بیند و همه‌ی سخنانی که در همان لحظه می‌شنود، آشنا و تکراری به نظر می‌رسند، گویی آن لحظه را تماما یک‌ بار زیسته است.

هنوز میان پژوهشگران توافقی بر سر علل بروز «دژاوو» وجود ندارد و نظریه‌های گوناگونی درباره‌ی آن ارائه کرده‌اند: از جمله این نظریه که شخص شرایطی را که برایش آشنا و تکراری به نظر می‌رسد، پیش‌تر در خواب دیده است؛ یا این نظریه که آدمی در شرایطی دچار «دژاوو» می‌شود که پیش‌تر شرایطی با ساختارهای مشابه آن را تجربه کرده باشد. نظریه‌های دیگری مبنی بر اختلالات لحظه‌ای در تصورات آرزویی انسان و همچنین استرس و خستگی شخص به هنگام بروز «دژاوو» هم مطرح‌اند. حتی کسانی که به تناسخ و باززایی باور دارند، معتقدند که «دژاوو» یادآوری خاطره‌ای از زندگی‌های پیشین آدمی است!

این امر که در میان پژوهشگران نظریه‌ی واحدی برای توضیح پدیده‌ی «دژاوو» وجود ندارد، هاله‌ای اسرارآمیز به دور آن پیچیده است. کسانی که اهل فیلم و سینما هستند، به یاد می‌آورند که در یکی از سه‌گانی‌های علمی ـ تخیلی هالیودد به نام «ماتریکس»، از پدیده‌ی «دژاوو» به عنوان «خطایی در سیستم جهان ساختگی» به همین نام یاد شده بود. به‌رغم این پیچیدگی و ناروشنی، «دژاوو» واجد چند ویژگی اساسی است که آن را از یادآوری عادی یک خاطره متمایز می‌کند: نخست اینکه شخصی که دچار «دژاوو» می‌شود دقیقا می‌داند احساس آشنایی و تکراری که در شرایطی معین به او دست داده نمی‌تواند واقعی باشد. دوم اینکه به هنگام احساس «دژاوو» شخص هرگز نمی‌تواند بگوید که شرایط مشابه وضعیت کنونی را کی و کجا تجربه کرده است. سوم اینکه حس «دژاوو» بسیار زودگذر است و در چند ثانیه روی می‌دهد و با شتاب رنگ می‌بازد. و ویژگی عجیب چهارم اینکه هنگام «دژاوو» غالبا برای دست‌کم چند دهم ثانیه این تصور به آدمی دست می‌دهد که می‌تواند ادامه‌ی جریان امور را پیش‌بینی کند.

"دستمال توالت"

 رژیم جمهوری اسلامی شاید تنها نظامی در دنیا باشد که در هر دوره انتخابات ریاست جمهوری، عده‌ای از گماشتگان سرسپرده‌اش را برای عهده‌دار شدن این مقام نامزد و بعد از پایان دوره ریاست‌ جمهوری، آنها را قربانی می‌‌کند. بر روحانی هم احتمالا همان خواهد رفت که پیش‌تر بر بنی‌صدر و رفسنجانی و خاتمی رفت و اینک بر احمدی‌نژاد می‌رود. 

این پدیده از بدو پیدایش نظام اسلامی جریان داشته و عجیب است که نوکران رژیم، به‌رغم دانستن این موضوع، هیچگاه از حرص دستیابی به ریاست‌های نمایشی نکاسته‌اند و حاضر به پذیرش هر خفت و خواری بوده‌اند، تا چند صباحی جولان بدهند! این رویداد را می‌توان به دستمال توالت تشبیه کرد که بعد از استفاده باید دور انداخت، یعنی‌ دقیقا کاری که نظامِ ولایت فقیه با این افراد می‌‌کند و بعد از استفاده از آنها، سیفون را روی آنها می‌‌کشد! 

برای چاکرانِ نظامِ‌ اسلامی که میمون‌وار از شاخه "اصول‌گرایی" به شاخه "اصلاح‌طلبی" یا بر عکس می‌‌پرند و یا به باند‌های جنایت‌کار و مافیایی آویزان می‌شوند، مردم هیچ ارزشی ندارند! برای اینان با اینکه از سرنوشتِ خود تا حدودی آگاهند دم غنیمت است و از سرگذشت پیشینیان عبرت نمی‌گیرند. دیگر جای کمترین تردیدی نمانده است که مردم‌دوستی ظاهری این جماعت، مانووری فریبکارانه بیش نیست. ولی آیا مردم از این نمایش‌های تکراری مهوع که بار‌ها و بار‌ها دیده‌اند خسته شده و درسی آموخته‌اند؟ آیا این تئاترهای روحوضی به نام "انتخابات" دیگر برای مردم ملال‌آور شده است؟ به نظر می‌رسد که نمی‌توان چندان خوشبین بود!